Welke digitale uitdagingen drijven bedrijven naar de cloud?

23-05-26, 18:11 Geschreven door Redactie Laatste update: 23-05-26, 18:12

Bedrijven van elke omvang — van start-ups tot grote multinationals — lopen vandaag tegen digitale uitdagingen aan die hen steeds vaker richting de cloud duwen. Dit is geen kortstondige hype, maar voor veel organisaties een slimme en noodzakelijke stap. De druk komt vooral voort uit de vraag naar meer flexibiliteit, een lagere beheerlast, sterkere beveiliging en de mogelijkheid om sneller te innoveren in een snel veranderende markt.

Cloudoplossingen helpen bij technische blokkades, te complex IT-beheer, het risico op cyberaanvallen, strengere regelgeving en een werkcultuur waarin medewerkers deels thuis en deels op kantoor werken. Het gaat daarbij om meer dan "iets nieuws installeren": het verandert hoe een bedrijf werkt. Een goede keuze voor cloud opslag en andere clouddiensten helpt om concurrerend te blijven en mee te groeien met het digitale tijdperk.

De overstap naar de cloud is de laatste jaren sterk toegenomen, mede doordat veel organisaties blijvend hybride zijn gaan werken. Onderzoek van Enterprise Strategy Group (ESG) toont aan dat bijna de helft van de organisaties (45%) primair inzet op een cloudstrategie. En volgens Flexera's State of the Cloud Report staat binnen een jaar 55% van de bedrijfsworkloads in de publieke cloud. Deze cijfers laten zien dat de aantrekkingskracht van de cloud groot is, door de belofte van continuïteit en nieuwe kansen. De cloud is voor veel bedrijven geen "misschien" meer, maar een vast onderdeel van hun digitale strategie.

Wat zijn de digitale uitdagingen die bedrijven naar de cloud drijven?

De huidige bedrijfsomgeving verandert snel. Digitale transformatie is geen luxe meer, maar vaak een voorwaarde om te blijven bestaan. Veel bedrijven merken dat hun bestaande IT-omgeving het niet meer bijhoudt. Dat versnelt de zoektocht naar oplossingen die kunnen meegroeien, veilig zijn en niet te veel beheertijd vragen. In veel situaties biedt de cloud uitkomst, maar de stap ernaartoe vraagt wel om inzicht en een plan.

Welke technologische knelpunten ervaren organisaties?

Een server die hapert, een back-up die pas blijkt te werken nadat er al iets is misgegaan, of een medewerker die vraagt waarom alles nog op "dat kastje in de hoek" staat: dit komt bij veel MKB-bedrijven nog steeds voor. Dit soort situaties wijst op grotere problemen die het dagelijkse werk vertragen en groei in de weg zitten. Hardware vraagt aandacht, updates moeten vaak handmatig, en bij een storing kan data verloren gaan. Voor IT-teams die toch al krap in de bezetting zitten, is dat een zware last.

Een groot probleem is het gebrek aan overzicht. Bij veel bedrijven voelt de IT-omgeving als een rommelzolder: vol dingen die ooit handig waren, maar nu vooral lastig zijn. Denk aan:

• oude software die niemand durft te wijzigen;

• maatwerk van een leverancier die niet meer bestaat;

• koppelingen waarvan niemand nog weet waarom ze ooit zijn gemaakt.

Dat maakt de IT-omgeving complex en moeilijk voorspelbaar. Het wordt nog ingewikkelder doordat meer bedrijven hybride of multi-cloud werken. Dan moeten on-premise systemen, private cloud, public cloud en apps van derden soepel op elkaar aansluiten. Volgens ESG's 2021 Technology Spending Intentions Survey noemt 51% van de bedrijven te weinig inzicht in afhankelijkheden tussen applicaties als het grootste obstakel bij een cloudmigratie. Zonder goed zicht en controle is het lastig om prestaties te meten en te verbeteren. Het gevolg: hogere kosten, een slechtere ervaring voor eindgebruikers en extra beveiligingsproblemen.

Waarom voldoen traditionele IT-infrastructuren steeds minder?

Traditionele IT, met lokale servers en systemen op kantoor, past steeds minder bij wat bedrijven nu nodig hebben. Zulke systemen zijn vaak star, duur in onderhoud en moeilijk snel op- of af te schalen. On-premise oplossingen vragen veel onderhoud, verouderen snel en worden op termijn minder veilig. Dat zorgt voor een constant gevoel van achter de feiten aanlopen — zeker bij bedrijven die willen moderniseren en af willen van eindeloos werk aan oude systemen.

Ook de totale kosten (TCO) worden vaak te laag ingeschat. Naast de aanschaf van hardware zijn er kosten voor onderhoud, stroom, beveiliging, back-ups en de tijd van medewerkers om alles draaiend te houden. Die kosten zijn grillig en kunnen leiden tot grote uitgaven in één keer. Cloudoplossingen werken meestal met voorspelbare maandkosten en voorkomen dit soort pieken. In veel gevallen is dat zelfs goedkoper dan blijven hangen in de oude situatie. Daarnaast maken legacy-applicaties en lokale systemen automatisering en cloudgebruik lastiger, terwijl cloud-native oplossingen juist helpen om sneller te werken, makkelijker te groeien en beter in te spelen op nieuwe technologieën.

Hoe beïnvloeden beveiliging en compliance de overstap naar de cloud?

Beveiliging en compliance zijn twee onderwerpen die zwaar meewegen bij de keuze voor de cloud. Veel bedrijven zijn bang om grip op hun data te verliezen. Ook de hoeveelheid regels en wetten kan afschrikken. Toch kan de cloud, mits goed ingericht, juist betere beveiliging bieden en het voldoen aan regelgeving eenvoudiger maken dan een lokale serveromgeving.

Welke uitdagingen zijn er rond databeveiliging in eigen beheer?

Veiligheid is vaak het gevoeligste punt bij een migratie. Een server op kantoor voelt voor veel ondernemers als controle: je ziet het apparaat, je hoort het draaien, en het idee is dat de data "bij jou" staat. Maar dat gevoel klopt niet altijd. Lokale systemen blijven kwetsbaar, bijvoorbeeld door:

• hardwareproblemen;

• diefstal of schade op locatie;

• cyberaanvallen die specialistische kennis en doorlopende investeringen vragen.

De groei van multi-cloud en de komst van AI-gestuurde systemen vergroten het risico op datalekken en compliance-fouten. Beveiliging gaat niet meer alleen over het netwerk, maar ook over verspreide data, AI-gegenereerde data en datastromen die continu veranderen. Het AWS Cloud Security Report laat zien dat 95% van de cybersecurityprofessionals ernstige tot matige zorgen heeft over cloudbeveiliging — meer dan in voorgaande jaren. En het 2024 Thales Data Threat Report meldt dat 39% van de bedrijven een datalek in hun cloudomgeving heeft meegemaakt. Dat onderstreept waarom een duidelijke beveiligingsaanpak nodig is.

Hoe voldoet de cloud aan wet- en regelgeving?

Veel cloudaanbieders leveren een beveiligingsniveau waar een gemiddeld MKB-bedrijf zelf moeilijk aan kan tippen. Zij investeren fors in techniek en processen zoals automatische updates, dreigingsdetectie, strakke toegangscontrole en sterke encryptie. In de praktijk kan dat veiliger zijn dan een lokale server. De overstap vraagt vooral vertrouwen, en dat groeit zodra bedrijven zien hoe de beveiliging daadwerkelijk is ingericht.

Om beveiliging en compliance verder te versterken, kunnen CIO's werken met een Zero-Trust-model: elke gebruiker en elk apparaat wordt bij iedere toegangsaanvraag opnieuw gecontroleerd. Ook AI-gestuurde detectie kan helpen om afwijkingen in cloudomgevingen vroeg te signaleren. Veel cloudoplossingen hebben bovendien functies voor audits en ingebouwde kaders die helpen bij regelgeving zoals de AVG. Dat haalt veel werk weg bij interne IT-teams. Wel speelt mee dat privacyregels in Europa het lastiger kunnen maken om een volledig transparante klantrelatie op te bouwen, zoals PwC-cloudexpert Ragnar van der Valk aangeeft. Bedrijven moeten daar verstandig mee omgaan: elkaar scherp houden, de grenzen opzoeken zonder erover heen te gaan, en waar mogelijk meedenken over hoe regels in de praktijk uitwerken.

Wat betekenen veranderende werkpatronen voor cloudadoptie?

De manier van werken is de afgelopen jaren sterk verschoven. Dat heeft IT-strategie en cloudgebruik direct beïnvloed. Hybride en remote werken hebben de grenzen van het kantoor vervaagd. Daardoor is er meer behoefte aan systemen die overal werken, soepel samenwerken mogelijk maken en niet vastzitten aan één plek. De cloud is daarbij een belangrijke bouwsteen.

Welke invloed heeft hybride en remote werken op IT-beheer?

Hybride en remote werken maken IT-beheer ingewikkelder. Medewerkers zitten niet meer alleen op het bedrijfsnetwerk, maar werken vanaf verschillende plekken, op verschillende apparaten en via uiteenlopende netwerken. IT-teams moeten dan:

• een vergelijkbare gebruikerservaring bieden, ongeacht de werkplek;

• de beveiliging op niveau houden;

• prestaties bewaken.

Door meer cloudactiviteit — mede door blijvend hybride werken — wordt een ander probleem extra zichtbaar: te weinig inzicht in wat er precies in de infrastructuur gebeurt. Zonder goede monitoring van apps en netwerken is het lastig om verborgen risico's op te sporen. Dat kan leiden tot trage systemen, vertragingen en extra kosten. Daarnaast kan er weerstand bij medewerkers ontstaan. Bestanden staan opeens ergens anders, er zijn nieuwe functies, en samenwerken gaat soms anders. Dat is vaak een menselijk vraagstuk, geen technisch. Duidelijke uitleg en training helpen om de voordelen zichtbaar te maken.

Hoe ondersteunt de cloud flexibiliteit en samenwerking?

Cloudtechnologie maakt flexibel werken en samenwerken eenvoudiger. Apps en data zijn beschikbaar op elk moment, vanaf elke locatie en op elk apparaat. Medewerkers kunnen daardoor schakelen tussen thuis, kantoor en onderweg zonder productiviteit te verliezen. Dit zorgt ervoor dat het werk doorloopt.

Ook samenwerken op afstand wordt veel makkelijker. Teams kunnen tegelijk aan documenten werken en informatie delen, ook als ze verspreid zitten. Vaak komt het enthousiasme vanzelf zodra teams merken hoe eenvoudig het is om overal veilig bij hun werk te kunnen. Cloudomgevingen kunnen bovendien snel groter of kleiner worden. Bedrijven kunnen vlot inspelen op veranderingen — zoals extra thuiswerkers of een project dat tijdelijk meer rekenkracht nodig heeft — zonder meteen fysieke servers te hoeven aanschaffen.

Welke rol speelt legacy software bij de overstap naar de cloud?

Oude software en verouderde systemen zijn voor veel bedrijven een grote hindernis bij cloudplannen. Door de jaren heen is IT vaak gegroeid met allerlei systemen en maatwerk die diep in de processen verankerd zitten. Die moderniseren is niet eenvoudig. Het vraagt planning, budget en een aanpak die het werk zo min mogelijk verstoort.

Wat zijn de obstakels bij het moderniseren van verouderde systemen?

Veel ondernemers denken: "Onze IT is uniek." En vaak zit daar een kern van waarheid in. Er draait een oude applicatie die niemand durft te veranderen, er is ooit maatwerk gemaakt door een partij die inmiddels weg is, of er zijn koppelingen die niemand nog snapt. Dit maakt moderniseren lastig. Het risico op verstoring is groot. In sommige sectoren kan downtime — volgens internationale benchmarks — oplopen tot meer dan een miljoen euro per storing. Dat verklaart waarom bedrijven soms blijven wachten.

Naast risico's spelen kosten en technische schuld mee. Legacy vervangen kan duur zijn, en dan ontstaat al snel twijfel. Ook kan niet elke applicatie zomaar mee naar de cloud. Sommige moeten worden aangepast, andere kun je beter vervangen door moderne alternatieven. En als je niet weet welke onderdelen van elkaar afhankelijk zijn (apps, databases, servers, netwerk), is een migratie plannen extra lastig. Dan blijven risico's verborgen.

Hoe kunnen bedrijven deze uitdagingen overwinnen?

De eerste stap is een grondige inventarisatie. Zie het als opruimen: wat houden we, wat kan weg, wat moet worden vernieuwd? Met dat overzicht ontstaat het vertrouwen om stappen te zetten. Een gefaseerde aanpak werkt vaak beter dan alles in één keer vervangen. API-beheer, middleware en automatisering kunnen helpen om legacy-systemen te koppelen aan cloudomgevingen, zodat je functies behoudt terwijl je stap voor stap opschuift.

Veel bedrijven kunnen daarnaast kiezen voor standaard SaaS-oplossingen voor zaken die niet uniek zijn, zoals HR, sales en marketing. Dan blijft er meer tijd en geld over voor wat het bedrijf echt onderscheidt. Cloud-native bedrijven hebben vaak minder "oude ballast" en kunnen processen eenvoudiger inrichten. Voor traditionele bedrijven kan dit betekenen:

• nieuwe bedrijfsmodellen ontwikkelen;

• een nieuwe digitale tak opzetten;

• bedrijfsonderdelen stap voor stap vereenvoudigen en naar de cloud brengen.

Zoals Ragnar van der Valk van PwC stelt: "Wil je state-of-the-art, dan is renovatie soms ingewikkelder dan vanaf de grond opnieuw beginnen."

Wat zijn de voordelen als bedrijven hun digitale uitdagingen via de cloud aanpakken?

Ondanks de aanloopproblemen is de stap naar de cloud voor veel bedrijven een keuze met duidelijke voordelen. Het lost niet alleen technische pijnpunten op, maar ondersteunt ook innovatie, continuïteit en groei. De cloud geeft organisaties de middelen om zich aan te passen aan een toekomst waarin digitaal werk steeds belangrijker wordt.

Hoe verbetert cloudgebruik de innovatiekracht?

De cloud is meer dan een IT-onderwerp: het helpt bedrijven zichzelf opnieuw vorm te geven. Het kan bijdragen aan:

• het vinden van nieuwe inkomstenbronnen;

• nieuwe manieren van verkopen en klantcontact;

• het bereiken van nieuwe klantgroepen;

• het ontwikkelen van nieuwe of aangepaste producten en diensten.

Doordat veel cloudservices op basis van gebruik worden afgerekend, wordt digitaal innoveren laagdrempeliger. Bedrijven kunnen sneller testen, opschalen of terugschalen, zonder grote investeringen in datacenters of zware infrastructuur.

Ook het gebruik van AI, IoT en automatisering verloopt sneller in de cloud. Cloudproviders bieden kant-en-klare bouwstenen om dit te testen en uit te rollen. Bedrijven die zich snel willen aanpassen aan minder loyale klanten werken bijvoorbeeld samen met innovatieve partners: zij kopen specifieke innovatie in, integreren die in hun processen en verhogen zo hun dienstverlening. De cloud maakt het bovendien makkelijker om data slimmer in te zetten met AI en machine learning, waardoor bedrijven betere keuzes kunnen maken en nieuwe inzichten krijgen.

Welke impact heeft de cloud op bedrijfscontinuïteit en groei?

De cloud kan veel betekenen voor continuïteit en groei. Een goed geplande migratie hoeft weinig te verstoren. Grote stappen worden vaak 's avonds of in het weekend uitgevoerd. Op maandag merken medewerkers vooral dat inloggen anders gaat, terwijl het werk doorloopt. Cloudsystemen hebben vaak redundantie en fouttolerantie ingebouwd, met back-ups op meerdere beveiligde locaties in verschillende regio's. Dat verkleint het risico op kostbare downtime en maakt de bedrijfsvoering stabieler.

Na een geslaagde migratie ervaren bedrijven vaak meer overzicht en rust. Beveiliging is beter geregeld, systemen draaien stabiel, en medewerkers kunnen flexibeler werken. Cloudomgevingen zijn doorgaans:

• actueel (updates verlopen vaker automatisch);

• beter beveiligd;

• eenvoudig schaalbaar.

Ook financieel werkt het in het voordeel: maandelijkse kosten zijn beter te plannen dan grote, onverwachte investeringen in hardware. Het voorbeeld van Vivan Accountants laat dit goed zien. Dit groeiende MKB-accountantskantoor stapte met hulp van Hallo over naar een moderne cloudomgeving in Microsoft Azure. Het resultaat: veilige toegang tot bedrijfsdata, meer flexibiliteit en een werkomgeving die meegroeit met het bedrijf. De stap naar de cloud is dus niet alleen een technische keuze, maar ook een keuze voor toekomstvastheid en groeiruimte.

Conclusie: cloudmigratie als doorlopend proces

De stap naar de cloud is een doorlopend proces. Het is beter om het niet te zien als één project met een einddatum, maar als iets dat blijft doorlopen in cultuur, processen en techniek. Bedrijven die vooruitkijken en investeren in technologie die meer inzicht en aanpasbaarheid geeft, bouwen een sterke positie op voor de komende jaren.

Neem generatieve AI. In het afgelopen jaar heeft dit veel veranderd. ChatGPT maakte grote taalmodellen bekend bij een breed publiek, maar het gebruik in bedrijfsprocessen staat nog in een vroeg stadium. Bedrijven onderzoeken nu al hoe ze generatieve AI kunnen inzetten voor rapporten, betere chatbots en zelfs software die beter past bij hun werk. De cloud maakt dit mogelijk doordat er ruim voldoende rekenkracht en flexibiliteit beschikbaar is. Ook augmented reality en virtual reality zijn technologieën die zich verder ontwikkelen en later grote invloed kunnen hebben op hoe we winkelen, producten bekijken en vergaderen.

Succesvolle digitale transformatie hangt ook af van mensen. Bedrijven hebben een cultuur nodig waarin medewerkers nieuwe manieren van werken omarmen, samenwerken en digitale systemen zien als iets dat waarde toevoegt. Dat vraagt om training en ontwikkeling: niet alleen leren hoe een nieuwe app werkt, maar ook leren om informatie te delen en flexibel te werken. Leiders moeten een "moreel kompas" hanteren bij privacyregels en snelle technologische vooruitgang. Door actief mee te denken kunnen bedrijven invloed uitoefenen op hoe regels in de praktijk werken, in plaats van alleen af te wachten. De cloud helpt daarbij, met diensten die je snel kunt starten of stoppen — zodat bedrijven kunnen testen, leren en zich blijven aanpassen aan wat er morgen nodig is.